कोरियाली मानिसहरू किन अझै २००२ को कुरा गर्छन्? ⚽

झलक: कोरियामा काम गर्दै जाँदा, कुनै न कुनै दिन उमेर पाकेका सहकर्मीले गर्वका साथ "२००२ मा त हामी सेमिफाइनल पुगेका थियौं नि" भन्ने क्षण तपाईंले पक्कै भेट्नुहुनेछ। बीस वर्षभन्दा पुरानो फुटबलको कुरा किन अझै हिजैको जस्तो गरी सुनाउँछन्? त्यो गर्मीयाममा कोरियामा साँच्चै के भएको थियो, म खोलेर सुनाउँछु है।

सुरुमा

जुन २००२ मा, पूरै एक महिनासम्म कोरियाका रातहरू रातो रङका थिए।

लाखौं मानिसहरू एउटै रातो टिसर्ट लगाएर चोकहरूमा ओइरिए, र सिंगै सहर "Dae~han-min-guk!" (अर्थात् "कोरिया गणतन्त्र") भनेर कराए। नचिनेका मान्छेहरू पनि एकअर्कालाई अँगालो हालेर सँगै रोए, सँगै हाँसे। एउटै फुटबल खेलले सिंगो देशलाई रातभरि निद्रा लाग्न दिएन।

यो केवल खेलकुदको कुरा होइन। कोरियालीहरूका लागि २००२ भनेको एउटै पुस्ताले सँगै बाँडेको, कहिल्यै नबिर्सिने गर्मीयामको सम्झना हो। त्यसैले अहिले पनि ४०–५० वर्षका कोरियालीको अगाडि यो कुरा निकाल्नासाथ उनीहरूको आँखा नै फरक हुन्छ। त्यो गर्मीयाम, आखिर के भएको थियो त?

सेमिफाइनल कसैले अनुमान गरेको थिएन

पहिले एउटा कुरा थाहा पाउनुहोस्। २००२ भन्दा अघिसम्म कोरियाली फुटबलले विश्वकपमा उल्लेखनीय कुनै नतिजा निकालेकै थिएन। विश्व मञ्चमा कोरिया सधैं 'कमजोर टोली' थियो।

तर त्यो वर्ष, कोरिया र जापानले सँगै विश्वकप आयोजना गरे। यो आफ्नै घरमा भइरहेको प्रतियोगिता थियो। राष्ट्रिय टोलीको बागडोर नेदरल्यान्ड्सका प्रशिक्षक गुस हिडिङ्कले सम्हाले। उनले कडा शारीरिक तालिमबाट टोलीलाई बदलिरहँदा पनि, साँचो भन्ने हो भने अधिकांश जनताले खासै आशा गरेका थिएनन्। "१६ टोलीको चरणमा पुगे पनि सफल" भन्ने माहोल थियो।

तर यो टोलीले कसैले कल्पना नगरेको काम गरेर देखायो।

त्यो गर्मीयाम, तीन पटकको चमत्कार

पहिले समूह चरणबाट सुरु गरौं। पहिलो प्रतिद्वन्द्वी पोल्यान्ड थियो। यो खेलमा ह्वाङ सन-होङ र यु साङ-चोलले एक-एक गोल हानेर २–० ले जिते, तर साँच्चै भन्ने हो भने यो सामान्य जित थिएन। किनकि यो कोरियाले विश्वकपको मूल चरणमा हासिल गरेको इतिहासकै पहिलो जित थियो। त्यतिञ्जेलसम्म एक पटक पनि नाघ्न नसकेको पर्खाल, आखिर आफ्नै घरमा नाघियो।¹ दोस्रो अमेरिकाविरुद्धको खेल १–१ बराबरीमा टुंगियो। पछाडि परिरहेको अवस्थामा दोस्रो हाफमा आन जुङ-ह्वानले बराबरीको गोल हानेर बहुमूल्य एक अंक जोगाए।¹

अनि आयो नियतिको अन्तिम समूह चरण, पोर्चुगलविरुद्धको खेल। १६ टोलीको चरणमा पुग्ने कि नपुग्ने भन्ने कुरा यही खेलमा अडिएको थियो।

त्यो बेला पोर्चुगल विश्वकै उत्कृष्ट ताराहरू भेला भएको बलियो टोली थियो। तर दोस्रो हाफको ७० मिनेटमा, पार्क जी-सोङले बायाँपट्टिबाट आएको बल छातीले थामेर डिफेन्डरलाई छल्दै सिधै गोलमा हाने। १–०। यही एउटा गोलले कोरियालाई समूह विजेता बनाएर १६ टोलीको चरणमा पुर्‍यायो, र उपाधिको दावेदार मानिएको पोर्चुगल भने झोला बोकेर फर्कियो।² यहाँबाट, कसैले अनुमान नगरेको कथा साँच्चै सुरु हुन्छ।

१६ टोलीको चरण — इटालीविरुद्ध। प्रतिद्वन्द्वी इटाली, बलियो रक्षापंक्तिका लागि प्रख्यात फुटबल शक्तिराष्ट्र। खेलको सुरुमै गोल खाएर ०–१ ले पछाडि परियो। सबैले "यहीँसम्म रहेछ" भन्ठानेको बेला, दोस्रो हाफको अन्ततिर नाटकीय बराबरीको गोल हानिएर कुनै रीतले अतिरिक्त समयमा पुगियो। अनि अतिरिक्त समयको दोस्रो हाफमा, आन जुङ-ह्वानले जीउ हम्किएर हेडबाट गोल्डेन गोल हाने। (त्यो बेला अतिरिक्त समयमा पहिले गोल हान्नेको खेल त्यहीँ सकिने 'गोल्डेन गोल' नियम थियो।) विश्वकै उत्कृष्ट गोलकिपर मानिने बुफनको हात नाघेर बल गोलभित्र पस्ने त्यो क्षण, सिंगो देश एकैचोटि पड्कियो। २–१, क्वार्टरफाइनलमा प्रवेश।³

क्वार्टरफाइनल — स्पेनविरुद्ध। अर्को उपाधि दावेदार स्पेन। दुवै टोली अतिरिक्त समयसम्म ०–० मा रहे, एउटै गोल आदानप्रदान नगरी पेनाल्टी सुटआउटमा पुगे। एक-एक जना खेलाडीले बल राख्दा करोडौं मानिसले सास रोके। त्यही बेला गोलकिपर ली उन-जाएले जीउ हम्किएर स्पेनको किक रोके। अनि कोरियाका पाँचै जना खेलाडी एक जना पनि नचुकी सबै सफल भए। अन्तिम नतिजा ५–३। अन्तिम गोलले जाल हल्लाएको त्यो क्षण, कोरिया विश्वकपको सेमिफाइनल पुग्ने पहिलो एसियाली राष्ट्र बन्यो।⁴ त्यो रात, देशभरका सडकहरू आँसुले भरिए।

सेमिफाइनलमा जर्मनीसँग ०–१ ले दुःखद हार बेहोरेर, अन्तिम स्थान चौथो भयो।⁵ तर स्थान महत्त्वपूर्ण थिएन। युरोपका बलिया टोलीहरूलाई एकपछि अर्को हराउँदै विश्वको चौथो स्थानमा पुगेको यो टोली, पहिले नै हरेक कोरियालीको नायक भइसकेको थियो।

सिंगो देश रोकिएको गर्मीयाम

यो कथाको साँचो मञ्च वास्तवमा मैदानभन्दा बाहिर थियो।

खेल हुने दिन, ग्वाङह्वामुन र सिटी हल अगाडिको चोक रातो लुगा लगाएका लाखौं मानिसले भरिन्थ्यो। 'रेड डेभिल्स' भनिने समर्थक समूहलाई केन्द्रमा राखेर, सिंगो जनता सडकमा उत्रिएर समर्थन गर्थ्यो। "Dae~han-min-guk!" भनेर कराएपछि पाँच पटक ताली बजाउने त्यो लय, अहिले पनि कोरियाली भए शरीरले नै पहिले सम्झन्छ।

अझ अचम्मको त, त्यो गर्मीयाममा कोरियालीको दैनिक जीवन नै फुटबल अगाडि पूरै रोकियो। खेलको समय हुनासाथ रेस्टुरेन्ट, पसल, सडक— सबैतिर मानिसहरू पर्दा अगाडि भेला हुन्थे। यहाँसम्म कि त्यो गर्मीयामको दृश्यका रूपमा अहिले पनि सुनाइने कथाहरू छन्। विवाह चलिरहेको मण्डपमै एउटा छेउमा खेल चलाएर पाहुनाहरूले पर्दा चियाएका, वा शोकमा डुबेको मलामी घरमा समेत शोकाकुल मानिसहरूले चुपचाप खेलको समाचार लिएका कथाहरू। जीवनको सबैभन्दा खुसीको क्षण र सबैभन्दा गम्भीर क्षण दुवैले केही बेर फुटबललाई ठाउँ छाडिदिएको गर्मीयाम। विदेशी पाठकलाई "आखिर कति ठूलो कुरा रहेछ र?" भन्ने लाग्ला, तर त्यो वर्ष कोरियामा साँच्चै त्यस्तै थियो।

तर किन, बीस वर्ष बितिसक्दा पनि?

अब साँचो जिज्ञासा जाग्छ। एउटा फुटबल प्रतियोगिता राम्ररी सम्पन्न गरेकै त हो नि, अनि किन कोरियालीहरू बीस वर्षभन्दा बढी बितिसक्दा पनि यो कुरा दोहोर्‍याइरहन्छन्?

त्यतिञ्जेलसम्म कोरिया विश्व मञ्चमा सधैं हार्ने पक्ष, पछाडि धकेलिने पक्ष थियो। तर २००२ मा, पहिलो पटक सिंगो जनताले आफ्नै आँखाले देख्यो कि "हामी पनि विश्वसँग आमनेसामने भिडेर जित्न सक्छौं।" त्यो पनि आफ्नै घरमा, सबै मिलेर।

त्यो गर्मीयामको भावना साधारण खुसीभन्दा माथि थियो। फरक उमेर, फरक पेसाका करोडौं मानिस एउटै रङको लुगा लगाएर, एउटै क्षणमा सँगै रोए, सँगै हाँसे। यो सामूहिक गर्व र एक भएको अनुभूति एउटा पुस्ताको पहिचान बन्यो। त्यसैले अहिले पनि कोरियाली समाज कुनै कठिन घडीमा पुग्दा "२००२ मा जस्तै गरौं" भन्दै त्यो गर्मीयामलाई फेरि झिक्छ। २००२ अब फुटबलको नतिजा होइन, "हामी पनि सक्छौं" भन्ने मनको प्रतीक बनिसकेको छ।

अब बुझ्नुभयो नि, किन तपाईंको फोरमेन (टोली प्रमुख) ले २००२ को कुरा निकाल्दा उहाँको अनुहार त्यसरी उज्यालो हुन्छ? त्यो फुटबलको घमण्ड होइन, जीवनको सबैभन्दा तातो गर्मीयाम तपाईंसँग बाँड्ने कुरा हो। सन्दर्भवश, हिडिङ्क प्रशिक्षकलाई अहिलेसम्म पनि कोरियामा विशेष सम्मान दिइन्छ। उहाँलाई मानार्थ नागरिक बनाइयो, र ग्वाङजुको एउटा रंगशालामा उहाँको नाम राखियो।⁶

त्यो गर्व अहिले पनि निरन्तर छ

२००२ को गर्व आज पनि जीवित छ। त्यो बेला सिंगो जनताले महसुस गरेको "हामी विश्वसँग भिड्न सक्छौं" भन्ने भावना, अब एउटै खेलाडीमा पूर्ण रूपमा सर्‍यो। त्यही हुन् सोन हुङ-मिन।

सोन हुङ-मिन २०२१–२२ सिजनमा इङ्ल्यान्ड प्रिमियर लिगको सर्वाधिक गोल हान्ने (गोल्डेन बुट) एसियाली खेलाडी बन्ने पहिलो व्यक्ति हुन्, र अहिले पनि कोरिया राष्ट्रिय टोलीको कप्तान हुन्।⁷ फुटबल नहेर्ने कोरियालीले पनि यो नाम भने चिन्छन्। कोरियालीका लागि सोन हुङ-मिन साधारण फुटबल खेलाडीभन्दा माथि, विश्व मञ्चमा हामीलाई प्रतिनिधित्व गर्ने गर्वजस्तै हुन्।

त्यसैले एउटा सानो सुझाव दिन्छु है। कुनै दिन सहकर्मीले "तिम्रो देश र कोरिया भिड्यो भने कसलाई समर्थन गर्छौ?" भनेर सोध्न सक्छन्। त्यस्तो बेला अरूको मुख नहेरी सहज भएर "पक्कै पनि मेरो देशलाई नि" भने पुग्छ। कोरियालीहरू तपाईंले आफ्नो देशलाई समर्थन गरेको धेरै स्वाभाविक ठान्छन्। बस, कोरियाली टोली हारेको बेला अगाडि सरेर जिस्क्याउने काम मात्र अलिकति थाती राख्नुभयो भने, जहाँ पनि फुटबलको कुरा मिल्ने मान्छे बन्नुहुनेछ।

अन्त्यमा

२००२ को कथा थाहा पाएकै आधारमा, तपाईंले कोरियाली सहकर्मीको मनको एउटा टुक्रा बुझ्नुहुन्छ। अर्को पटक कसैले "२००२ मा त हामी…" भनेर कुरा सुरु गर्‍यो भने, त्यो आफ्नो जीवनकै सबैभन्दा उज्यालो क्षण तपाईंसँग बाँड्न चाहेको संकेत हुन सक्छ। त्यस्तो बेला "ए, त्यही सेमिफाइनलको कथा हो नि!" भनेर एक वाक्य मात्र भन्नुहोस् त। सायद त्यो दिन, तपाईंहरूको बीचको दूरी निकै नजिक भइसकेको हुनेछ।

कोरिया जान तयारी गरिरहेका आफ्ना चिनेका मान्छेलाई यो लेख सेयर गर्नुहोस्।