Tại sao người Hàn vẫn còn nhắc mãi chuyện năm 2002? ⚽

Mở đầu

Tháng 6 năm 2002, suốt cả một tháng trời, những đêm ở Hàn Quốc đều nhuộm màu đỏ.

Hàng trăm nghìn người mặc chung áo phông đỏ đổ ra các quảng trường, cả thành phố cùng hô vang "Dae~han-min-guk!" (nghĩa là "Đại Hàn Dân Quốc"). Những người xa lạ ôm nhau, cùng khóc cùng cười. Chỉ một trận bóng thôi mà cả nước thức trắng đêm.

Đây không chỉ là chuyện thể thao đâu. Với người Hàn, năm 2002 là ký ức mùa hè không thể nào quên mà cả một thế hệ cùng chia sẻ. Nên đến giờ, cứ nhắc chuyện này trước mặt một người Hàn tầm 40~50 tuổi là ánh mắt họ khác hẳn. Mùa hè năm ấy, rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì?

Không ai ngờ được tấm vé bán kết

Trước tiên có một điều bạn nên biết. Trước năm 2002, bóng đá Hàn Quốc chưa từng đạt thành tích gì đáng kể ở World Cup. Trên đấu trường thế giới, Hàn Quốc luôn là "đội yếu".

Vậy mà năm đó, Hàn Quốc và Nhật Bản cùng đăng cai World Cup. Đây là giải đấu ngay trên sân nhà. Đội tuyển được dẫn dắt bởi huấn luyện viên người Hà Lan Guus Hiddink. Ngay cả khi ông thay đổi cả đội bằng những buổi tập thể lực cường độ cao, thật lòng mà nói, phần lớn người dân cũng chẳng kỳ vọng nhiều. Không khí lúc đó là "vào được vòng 16 đội thôi cũng đã thành công rồi".

Thế mà đội bóng này đã làm được điều không ai tưởng tượng nổi.

Mùa hè ấy, ba lần kỳ tích

Bắt đầu từ vòng bảng nhé. Đối thủ đầu tiên là Ba Lan. Trong trận này Hwang Sun-hong và Yoo Sang-chul mỗi người ghi một bàn, thắng 2–0, mà thật ra đây không phải chiến thắng bình thường đâu. Bởi đó là chiến thắng đầu tiên trong lịch sử của Hàn Quốc ở vòng chung kết World Cup. Bức tường mà tới lúc đó chưa một lần vượt qua nổi, cuối cùng đã vượt qua, ngay trên sân nhà.¹ Trận thứ hai gặp Mỹ hòa 1–1. Đang bị dẫn trước trong hiệp hai, Ahn Jung-hwan gỡ hòa để giữ lại một điểm quý giá.¹

Rồi đến trận vòng bảng cuối cùng đầy định mệnh, gặp Bồ Đào Nha. Trận đấu quyết định tấm vé vào vòng 16 đội.

Bồ Đào Nha thời ấy là đội mạnh quy tụ những ngôi sao hàng đầu thế giới. Vậy mà ở phút 70 hiệp hai, Park Ji-sung đỡ ngực quả bóng bay lên từ cánh trái, vượt qua hậu vệ rồi sút thẳng vào lưới. 1–0. Chỉ một bàn thắng ấy đưa Hàn Quốc lên đầu bảng vào vòng 16 đội, còn Bồ Đào Nha — ứng viên vô địch — thì khăn gói ra về.² Từ đây, câu chuyện không ai ngờ tới mới thực sự bắt đầu.

Vòng 16 đội — gặp Ý. Đối thủ là Ý, cường quốc bóng đá nổi tiếng với hàng thủ vững chắc. Đầu trận Hàn Quốc bị thủng lưới, bị dẫn 0–1. Đúng lúc ai cũng nghĩ "chắc dừng ở đây rồi" thì vào cuối hiệp hai, một bàn gỡ hòa kịch tính nổ ra, kéo trận đấu vào hiệp phụ trong gang tấc. Rồi ở hiệp phụ thứ hai, Ahn Jung-hwan lao người đánh đầu ghi bàn thắng vàng. (Hồi đó có luật "bàn thắng vàng" — ai ghi bàn trước trong hiệp phụ thì trận đấu kết thúc ngay tại chỗ.) Khoảnh khắc quả bóng vượt qua tay Buffon — người được coi là thủ môn hay nhất thế giới — bay vào khung thành, cả nước cùng lúc bùng nổ. 2–1, vào tứ kết.³

Tứ kết — gặp Tây Ban Nha. Lại một ứng viên vô địch nữa. Hai đội hòa 0–0 tới hết hiệp phụ, không đội nào ghi được bàn nào, phải bước vào loạt sút luân lưu. Mỗi lần một cầu thủ đặt bóng xuống là hàng chục triệu người nín thở. Ngay khi đó thủ môn Lee Woon-jae lao người cản phá cú sút của Tây Ban Nha. Còn năm cầu thủ Hàn Quốc thì không một ai sút hỏng, tất cả đều thành công. Chung cuộc 5–3. Khoảnh khắc cú sút cuối cùng làm rung lưới, Hàn Quốc trở thành quốc gia châu Á đầu tiên lọt vào bán kết World Cup.⁴ Đêm ấy, đường phố khắp cả nước ngập trong nước mắt.

Ở bán kết, Hàn Quốc tiếc nuối thua Đức 0–1, xếp hạng tư chung cuộc.⁵ Nhưng thứ hạng không quan trọng. Đội bóng lần lượt hạ gục các ông lớn châu Âu để đứng thứ tư thế giới này, vốn đã trở thành người hùng trong lòng mọi người Hàn rồi.

Mùa hè cả nước đứng lại

Sân khấu thật sự của câu chuyện này, thật ra lại ở bên ngoài sân cỏ.

Vào những ngày có trận đấu, quảng trường trước Gwanghwamun và Tòa thị chính kín đặc hàng trăm nghìn người áo đỏ. Lấy nhóm cổ động viên tên "Quỷ Đỏ" (Red Devils) làm trung tâm, cả dân tộc xuống đường cổ vũ. Cái nhịp hô "Dae~han-min-guk!" rồi vỗ tay năm cái ấy, đến giờ người Hàn nào cơ thể cũng nhớ trước cả đầu óc.

Đáng kinh ngạc hơn là mùa hè ấy, cả nhịp sống thường ngày của người Hàn cũng đứng lại hoàn toàn trước bóng đá. Cứ đến giờ đấu là quán ăn, cửa hàng, đường phố, ai nấy đều xúm lại trước màn hình. Thậm chí còn có những câu chuyện đến giờ vẫn được kể lại như khung cảnh của mùa hè năm đó. Rằng ở đám cưới đang giữa buổi lễ, người ta vẫn bật trận đấu ở một góc để khách khứa liếc nhìn màn hình; hay ngay cả ở đám tang buồn bã, những người đến viếng cũng lặng lẽ dõi theo tin trận đấu. Một mùa hè mà cả khoảnh khắc vui nhất lẫn trang nghiêm nhất của đời người đều tạm nhường chỗ cho bóng đá. Với độc giả nước ngoài chắc sẽ nghĩ "rốt cuộc nó ghê gớm tới mức nào?", nhưng năm ấy ở Hàn Quốc thật sự là như vậy đấy.

Nhưng tại sao, hơn 20 năm rồi vẫn thế?

Đến đây thì thắc mắc thật sự nảy ra. Chỉ là tổ chức tốt một giải bóng đá thôi mà, sao người Hàn cứ nhắc đi nhắc lại chuyện này suốt hơn 20 năm?

Cho tới lúc đó, trên đấu trường thế giới Hàn Quốc luôn là kẻ thua cuộc, kẻ bị lấn át. Vậy mà năm 2002, lần đầu tiên cả dân tộc tận mắt xác nhận rằng "chúng ta cũng có thể đối đầu trực diện với thế giới và giành chiến thắng". Lại là ngay trên sân nhà, cùng nhau.

Cảm xúc của mùa hè ấy vượt xa niềm vui đơn thuần. Hàng chục triệu con người khác tuổi tác, khác nghề nghiệp, mặc chung một màu áo, cùng khóc cùng cười trong cùng một khoảnh khắc. Niềm tự hào tập thể và cảm giác hòa làm một ấy đã trở thành bản sắc của cả một thế hệ. Nên đến giờ, mỗi khi xã hội Hàn Quốc gặp một chặng khó khăn, người ta lại lôi mùa hè ấy ra: "Cùng làm được như năm 2002 nào." Năm 2002 giờ đây không còn là một thành tích bóng đá, mà đã trở thành biểu tượng của niềm tin "chúng ta cũng làm được".

Giờ thì bạn hiểu vì sao cứ nhắc chuyện 2002 là mặt bác tổ trưởng lại rạng rỡ lên như vậy rồi chứ? Đó không phải khoe khoang bóng đá, mà là đang chia sẻ với bạn mùa hè rực rỡ nhất đời mình đấy. Nhân tiện, huấn luyện viên Hiddink đến giờ vẫn được người Hàn dành cho sự trân trọng đặc biệt. Ông được phong công dân danh dự, và một sân vận động ở Gwangju được đặt theo tên ông.⁶

Niềm tự hào ấy vẫn tiếp nối đến hôm nay

Niềm tự hào của năm 2002 đến hôm nay vẫn còn sống. Cảm giác "chúng ta có thể đọ sức với thế giới" mà cả dân tộc từng cảm nhận, nay đã được truyền trọn vẹn sang một cầu thủ. Đó chính là Son Heung-min.

Son Heung-min là cầu thủ châu Á đầu tiên giành danh hiệu Vua phá lưới giải Ngoại hạng Anh mùa 2021–22, và đến giờ vẫn là đội trưởng đội tuyển quốc gia Hàn Quốc.⁷ Ngay cả người Hàn không xem bóng đá cũng biết cái tên này. Với người Hàn, Son Heung-min không chỉ là một cầu thủ, mà còn là một niềm tự hào đại diện cho họ trên đấu trường thế giới.

Nên mình mách bạn một mẹo nhỏ nhé. Một ngày nào đó đồng nghiệp có thể hỏi bạn: "Nếu nước cậu đá với Hàn Quốc thì cậu cổ vũ ai?" Lúc đó cứ thoải mái, đừng ngại gì cả, trả lời "Tất nhiên là nước tôi rồi" là được. Người Hàn thấy việc bạn cổ vũ cho nước mình là chuyện rất tự nhiên mà. Chỉ cần đừng là người đầu tiên nhảy vào trêu chọc khi đội Hàn Quốc thua thôi, thì đi đâu bạn cũng thành người nói chuyện bóng đá hợp gu được hết.

Lời kết

Chỉ cần biết câu chuyện của năm 2002 thôi, là bạn đã hiểu được một mảnh trong lòng người đồng nghiệp Hàn Quốc rồi. Lần tới nếu ai đó mở lời "Hồi năm 2002 ấy, chúng tôi…", thì có lẽ đó là dấu hiệu họ muốn chia sẻ với bạn khoảnh khắc rực rỡ nhất đời mình. Lúc đó bạn thử đáp lại một câu thôi: "À, huyền thoại bán kết đúng không!" Chắc là ngày hôm đó, hai người sẽ thân nhau hơn hẳn đấy.

Hãy chia sẻ bài viết này với người quen đang chuẩn bị sang Hàn Quốc.