EPS-TOPIK: कोरियाको 어업 (माछापालन) मा के काम हुन्छ?

सुरुमा

원서 (आवेदन फारम) मा '어업 (माछापालन)' लेख्दा तपाईंको मनमा कस्तो दृश्य आउँछ?

धेरैजसो मानिसहरू खुला समुद्र र ठूला पानीजहाज सम्झन्छन्। तर E-9 भिसामा पुगेर काम गर्ने ठाउँहरू त्योभन्दा निकै साना र भिन्दै खालका हुन्छन्। डुङ्गाको कप्तान र केही जना मिलेर चढ्ने सानो डुङ्गा हुन सक्छ, अथवा समुद्रमा डोरी टाँगेर सिपी वा लेउ पाल्ने फार्म हुन सक्छ। घाम र हावाको भरमा समुद्री पानी सुकाएर नुन निकाल्ने नुन खेत (염전) पनि हुन सक्छ।

यस लेखमार्फत तपाईंले त्यस्ता कार्यस्थलहरू कस्ता हुन्छन् भनेर पहिले नै हेर्न सक्नुहुन्छ। सुरुमा 어업 मा के-कस्तो काम हुन्छ र E-9 भिसामा चढ्ने डुङ्गा कत्रा हुन्छन् भनेर हेरौँ। त्यसपछि आफूलाई कस्तो काम गर्न सजिलो लाग्छ भनेर आफैँ विचार गरौँ। अनि काम गर्ने ठाउँका प्रकार र 제조업 (उत्पादन) भन्दा फरक नियमहरूबारे बुझौँ। अन्त्यमा काम गर्दा समुद्रमा कस्ता कुराहरू सुनिन्छन् भनेर सिकौँ।

यो लेख जानकारीको लागि मात्र तयार गरिएको हो। यो कानुनी सल्लाह होइन। भिसा र कोरिया प्रवेशबारे नयाँ जानकारीका लागि HRD Korea को आधिकारिक वेबसाइट वा सम्बन्धित कार्यालयमा हेर्नुहोला।

Part 1 · 어업 मा के काम गरिन्छ?

어업 भन्नाले समुद्रमा माछा मार्ने वा पाल्ने काम हो। 고용허가제 (रोजगार अनुमति प्रणाली, EPS) मा समुद्री पानी सुकाएर नुन बनाउने काम पनि 어업 भित्रै राखिएको छ।

고용허가제 ले 어업 अन्तर्गत तीनवटा कामलाई तोकेको छ। ती समुद्र किनार नजिक माछा मार्ने काम (연근해어업), माछा, सिपी र समुद्री वनस्पति पाल्ने काम (양식어업), र नुन उत्पादन (소금채취업) हुन्।¹ 연근해어업 भनेको किनार नजिकै (연안) वा अलि परको समुद्र (근해) सम्म डुङ्गा लगेर माछा मार्ने काम हो। 양식어업 भनेको माछा, सिपी, र समुद्री लेउ पाल्ने काम हो। 소금채취업 भनेको नुन खेत (염전) मा नुन तयार गर्ने काम हो।

2026 मा सरकारले 어업 क्षेत्रका लागि 7,000 जनाको कोटा छुट्याएको छ। क्षेत्र अनुसार बाँडिएको 70,000 जनाको कोटामा यो 제조업 (उत्पादन) 50,000 जना र 농축산업 (कृषि तथा पशुपालन) 10,000 जनापछिको स्थानमा आउँछ।²

E-9 भिसामा चढ्ने डुङ्गा साना डुङ्गा हुन्

डुङ्गामा काम गर्ने सुन्दा ठूला जहाजको चित्र मनमा आउनु सामान्य हो। तर E-9 को 어업 मा काम गर्ने डुङ्गाहरू त्योभन्दा साना हुन्छन्। यसलाई एक-एक गरी बुझौँ।

कोरियाको नाविक ऐन (선원법) माछा मार्ने कुल 20 टनभन्दा कम नाप भएका डुङ्गामा लागू हुँदैन।³ अनि 고용허가제 ले डुङ्गा अनुसार विदेशी कामदारको कोटा तोक्दा 'नाविक ऐन लागू हुने डुङ्गा' ('선원법 적용대상어선') बाहेकका डुङ्गाको मात्र हिसाब गर्छ।⁴ सिधा भन्दा, E-9 कामदार चढ्ने डुङ्गा 선원법 लागू नहुने 20 टनभन्दा साना डुङ्गा हुन्।

선원법 लागू हुने ठूला पानीजहाजमा काम गर्न जाने विदेशीहरू अर्कै भिसामा कोरिया पुग्छन्। त्यो 선원취업(E-10) (जहाजमा काम गर्ने भिसा) हो। यो 선원법 बमोजिम जहाजका सामान्य कामदार (부원) भएर जहाज मालिकसँग नाविक सम्झौता गरेका विदेशीलाई दिइने भिसा हो।⁵ नाम उस्तै लागे पनि E-9 र E-10 कोरिया छिर्ने फरक-फरक बाटो हुन्। तर EPS-TOPIK परीक्षा दिनका लागि यी दुवै भिसामा कोरिया बसेको समय जोडेर 5 वर्ष वा सोभन्दा बढी पुगेको हुनु हुँदैन।⁶

Part 2 · मेरो लागि कुन काम सहज होला?

आफू कुन डुङ्गा वा कुन फार्ममा पुगेर काम गर्ने हो भन्ने कुरा पहिले नै छान्न पाइँदैन। त्यसो भन्दैमा अहिले नै केही गर्न सकिन्न भन्ने पनि होइन।

अहिले नै थाहा पाइराख्दा निकै काम लाग्ने एउटा कुरा छ। त्यो हो आफूलाई कस्तो काम गर्न सहज लाग्छ भन्ने कुरा। यो कुरा बुझ्नुभयो भने अहिलेदेखि नै के कुराको तयारी गर्ने भन्ने थाहा हुन्छ र कोरिया पुगेपछि काममा भिज्न पनि धेरै सजिलो हुन्छ।

समुद्रको काममा केही विशेष कुराहरू हुन्छन्। तलका प्रश्नहरू पढेर आफैँलाई सोध्नुहोस्।

यसमा कुनै उत्तर ठीक वा बेठिक हुँदैन। कुनै उत्तर राम्रो र कुनै नराम्रो भन्न खोजिएको पनि होइन।

तर कुनै प्रश्नमा "मलाई यो काम गाह्रो लाग्छ" जस्तो लाग्यो भने, त्यही कुराको तयारी पहिले गर्नुहोस्। पानीसँग डर लाग्छ भने अहिले नै पौडी खेल्न सिकिहाल्नुहोस्। पानीको डर मनबाट हट्यो भने डुङ्गामा पनि शरीर कम कक्रिन्छ। डोरीको काम गाह्रो लाग्छ कि भन्ने डर छ भने Part 3 मा बताइएका गाँठो पार्ने तरिकाहरू हातले अभ्यास गरिराख्दा धेरै मद्दत मिल्छ।

Part 3 · कार्यस्थलका प्रकार र हरेक दिन गरिने काम

अघि सोधिएका पाँचवटा कुराहरू कुन-कुन कार्यस्थलसँग जोडिएका थिए, अब तिनको नाम हेरौँ।

त्योभन्दा पहिले एउटा कुरा थाहा पाइराखौँ। कोरियाको 어업 मा कस्ता कामहरू गर्नुपर्छ भन्ने कुरा परीक्षाका कार्यभारहरूमा पहिले नै देखाइएको छ। पोइन्ट प्रणालीबाट परीक्षा चल्दा EPS-TOPIK पहिलो चरण पास गर्नेहरूले दोस्रो चरणको 기능시험 (सीप परीक्षा, दोस्रो चरण) दिनुपर्छ। 어업 रोज्नेहरूका लागि तीनवटा कार्यभारहरू तोकिएका छन्।⁷

• 로프정리 및 매듭 (डोरी मिलाउने र गाँठो पार्ने): डोरी (로프) नअल्झिने गरी मिलाउने र तोकिएको तरिकाले बाँध्ने काम
• 어획 및 분류 (माछा समात्ने र छुट्याउने): माछा समात्ने (어획) र जात अनुसार छुट्याउने (분류) काम
• 일륜차 운전 (एक पाङ्ग्रे हातेगाडा): एउटा पाङ्ग्रा भएको हातेगाडा धकेल्ने काम

यी तीन काम बाहेक 핀꽂기 (पिन घुसाउने) सबै क्षेत्रका परीक्षार्थीले सँगै दिने साझा कार्यभार हो। हरेक पटकको परीक्षामा कार्यभारहरू अनियमित रूपमा छानेर सोधिन्छ। त्यही आधिकारिक पानामा शारीरिक तन्दुरुस्ती परीक्षा (हातको पकड र ढाडको बल नाप्ने, बर्पी टेस्ट आदि) र अन्तर्वार्ताका विषयहरू पनि दिइएका छन्।⁷ कार्यभारको सूची हरेक पटकको परीक्षा अनुसार फेरिन सक्ने भएकाले परीक्षाको तयारी गर्दा सम्बन्धित पटकको सूचना र आधिकारिक अध्ययन सामग्रीलाई आधार मान्नुहोस्।

यी तीनवटै कार्यभारलाई जोडेर हेर्दा समुद्रमा गरिने मुख्य काम प्रस्ट हुन्छ। डोरी चलाउने, समातेका माछा छुट्याउने, र गह्रुङ्गो सामान गाडामा राखेर ओसार्ने काम नै त्यहाँको मुख्य काम हो।

직무능력평가 (कार्य क्षमता मूल्याङ्कन) को अतिरिक्त अंक पनि त्यही पानामा उल्लेख छ। सम्बन्धित कामको अनुभव 1 वर्ष वा सोभन्दा बढी भएमा 2 अंक, सम्बन्धित तालिम 120 घण्टा वा सोभन्दा बढी लिएको भए 1 अंक, कलेज (전문대학) वा सोभन्दा माथिल्लो तहमा सम्बन्धित विषय पढेको भए 1 अंक, र सम्बन्धित प्रमाणपत्र 1 वटा वा सोभन्दा बढी भएमा 1 अंक गरी बढीमा 5 अंक जोडिन्छ। यो नियम कुन परीक्षामा लागू हुन्छ र प्रमाण कसरी पेस गर्ने भन्ने कुरा आवेदन सूचनामा हेर्नुपर्छ।⁷

अब काम गर्ने ठाउँहरू कस्ता हुन्छन् हेरौँ। समुद्रमा माछा मार्ने, पाल्ने वा नुन निकाल्ने भन्ने कुरा अनुसार दिनभरि गर्ने काम धेरै फरक हुन्छ।

समुद्र किनार नजिक माछा मार्ने डुङ्गा मा कुन जाल र औजार प्रयोग गरिन्छ, त्यही अनुसार काम फरक हुन्छ। 고용허가제 को कामदार मापदण्ड तालिकामा पनि 근해자망, 연안통발, 정치망 जस्ता औजारका नाम जोडिएका विभिन्न 어업 उल्लेख छन्।⁴ 자망 (माछा अड्किने ठाडो जाल) भनेको माछाको बथान जाने बाटोमा थापेर प्वालमा अड्काउने जाल हो। 정치망 (एकै ठाउँमा राखिने जाल) भनेको एकै ठाउँमा थापेर राखिने र माछाको बथान जाँदा अड्किने जाल हो। 통발 (माछा समात्ने पासो) भनेको भाँडोजस्तो बनाइएको माछा पसाउने पासो हो।⁸

एउटा डुङ्गामा काम गर्न पाउने विदेशी कामदार 7 जनासम्म मात्र हुन्छन्। अनि त्यो डुङ्गामा काम गर्ने कुल जनशक्तिको 70% भन्दा बढी विदेशी हुन पाउँदैन।⁴ यसको अर्थ विदेशी कामदार मात्रै राखेर डुङ्गा चलाउन पाइँदैन।

समुद्री वनस्पति र सिपी पाल्ने ठाउँ मा डुङ्गा चढेर समुद्रमाथिका फार्मसम्म ओहोरदोहोर गर्दै काम गरिन्छ। डोरीमा झुन्ड्याएर पाल्ने तरिका र समुद्रको पिँधमा पाल्ने तरिका हुन्छन्, र 고용허가제 को तालिकामा पनि यी दुवैलाई अलग-अलग तोकिएको छ।⁴

माछा पाल्ने ठाउँ दुई किसिमका हुन्छन्। समुद्रमा जालले घेरेर पाल्ने 가두리 양식 (जालको घेरामा माछा पाल्ने तरिका),⁸ र जमिनमा बनाइएको पानी ट्याङ्की (수조) मा पाल्ने तरिका हुन्। सरकारी तालिकामा पनि '가두리식' (जालको घेरा विधि) र '육상해수양식 수조식' (जमिनको समुद्री पानी ट्याङ्की विधि) छुट्टाछुट्टै लेखिएको छ। यस्ता फार्ममा कति विदेशी कामदार राख्न पाउने भन्ने कुरा पाल्ने तरिका र क्षेत्रफल अनुसार तोकिन्छ।⁴

नुन खेत 천일염 (घाममा सुकाएर बनाइएको समुद्री नुन) तयार गर्ने ठाउँ हो। 천일염 भनेको समुद्री पानीलाई नुन खेतका पानी भण्डार, बाफ बन्ने ठाउँ, र नुन जम्ने ठाउँमा पालैपालो सार्दै घाम र हावाको मद्दतले पानी सुकाएर बनाइने नुन हो।⁸ त्यसैले यो काममा मौसमको ठूलो असर पर्छ। नुन खेतमा राख्न पाइने विदेशी कामदारको संख्या नुन खेतको क्षेत्रफल 37,000㎡ वा सोभन्दा कम भएमा 4 जना, र सोभन्दा बढी भएमा 8 जना हुन्छ।⁴ यो थोरै मानिस मिलेर काम गर्ने कार्यस्थल हो।

Part 4 · 제조업 भन्दा के फरक छ?

एउटै परीक्षा दिएर एउटै भिसामा कोरिया पुगे पनि काम गर्ने क्षेत्र अनुसार नियमहरू फरक हुन्छन्।

अब एक-एक नियमलाई बुझौँ।

सुरुमा अंकको कुरा हेरौँ। यी सबै अंकहरू 100 पूर्णाङ्कका आधारमा हुन्। तर यो अंक पास मार्क भने होइन। HRD Korea (한국산업인력공단) ले मूल्याङ्कन विधि तुलनात्मक हुने स्पष्ट पारेको छ, र पास हुने व्यक्ति यसरी छानिन्छ भनेर लेखेको छ। "업종별 최저 하한 점수 이상 득점자로서, 선발(예정)인원 만큼 성적순으로 합격자 결정" (क्षेत्रगत न्यूनतम अंक वा सोभन्दा बढी ल्याउनेहरूमध्येबाट, छनोट (अनुमानित) संख्या बराबर योग्यताक्रम अनुसार उत्तीर्ण निर्धारण गरिनेछ)।⁶ 45 अंक भनेको योग्यताक्रमको लाइनमा उभिन पाउने न्यूनतम योग्यताको सीमा मात्र हो। वास्तवमा नाम निस्कने वा ननिस्कने कुरा त्यो परीक्षामा तोकिएको कोटाभित्र आफ्नो प्राप्ताङ्क पर्छ कि पर्दैन भन्ने कुराले निर्धारण गर्छ।

어업 मा अर्को एउटा थप व्यवस्था छ। HRD Korea को आधिकारिक वेबसाइटमा '어업 특례' (माछापालन क्षेत्रको विशेष तरिका) नामक प्रणाली छुट्टै उल्लेख गरिएको छ। यो तरिकामा पहिलो चरणको कोरियन भाषा परीक्षालाई प्राप्ताङ्कको योग्यताक्रम अनुसार लाइन नलगाई, 100 पूर्णाङ्कमा 30 अंक कटाएको छ (Pass) वा कटाएको छैन (Fail) भन्ने मात्र हेरिन्छ।⁶ यसको सट्टा दोस्रो चरणको परीक्षा 110 अंक र 직무능력평가 (कार्य क्षमता मूल्याङ्कन) को अतिरिक्त अंक 90 अंक हुने भएकाले यो सामान्य तरिकाभन्दा धेरै ठूलो भारको हुन्छ। अतिरिक्त अंकको मापदण्ड पनि फरक छ। सम्बन्धित कामको अनुभव 6 महिना वा सोभन्दा बढी भएदेखि, र शैक्षिक योग्यता 어업 सम्बन्धी हाईस्कूल उत्तीर्ण वा सोभन्दा माथि भएदेखि मान्यता दिइन्छ।⁷ तर कसले यो तरिकाबाट परीक्षा दिने हो भन्ने कुरा त्यो आधिकारिक पृष्ठमा खुलाइएको छैन। आफूले दिने परीक्षा कुन तरिकाको हो भन्ने कुरा सम्बन्धित पटकको परीक्षा सूचनामा पक्कै हेर्नुहोस्।

कामको समय सम्बन्धी नियम 제조업 भन्दा फरक छ। 근로기준법 (श्रम मापदण्ड ऐन) 제63조 (धारा 63) ले कामको समय, आराम, र बिदा सम्बन्धी नियमहरू लागू नहुने अवस्थाहरू तोकेको छ। त्यसको दोस्रो बुँदा "동물의 사육, 수산 동식물의 채취·포획·양식 사업, 그 밖의 축산, 양잠, 수산 사업" (जनावर पाल्ने, जलचर प्राणी तथा वनस्पति संकलन, पक्रने (शिकार) वा पाल्ने व्यवसाय, र अन्य पशुपालन, रेशम खेती, मत्स्य व्यवसाय) हो।⁹ समुद्रमा माछा मार्ने काम (포획) र पाल्ने काम (양식) यही बुँदाभित्र पर्छन्। त्यसैले माछा मार्ने डुङ्गा र माछा, सिपी र समुद्री वनस्पति पाल्ने ठाउँमा हप्ताको 40 घण्टाको अधिकतम सीमा, हप्ताको 12 घण्टासम्मको अतिरिक्त कामको सीमा, र हप्तामा एक दिन बिदा पाउने कुरा कानुनद्वारा अनिवार्य गरिएको छैन। यसको अर्थ कामको चाप बढी हुने सिजनमा काम गर्ने समय लामो हुन सक्छ।

यहाँ एउटा कुरा स्पष्टसँग बुझिराख्नुपर्छ। छुट दिइएको भनेको कामको समय, आराम, र बिदा सम्बन्धी नियम मात्र हो। 근로기준법 (श्रम मापदण्ड ऐन) पूरै लागू नहुने भनेको होइन। राति 10 बजेदेखि बिहान 6 बजेसम्मको काम (रातिको काम, 야간근로) को विषयमा कोरिया सरकारको कानुन व्याख्या गर्ने निकाय (법제처) को व्याख्या छ। सोही 제63조 को अर्को अवस्था (निगरानी वा बीच-बीचमा मात्र काम गर्ने कामदार, 감시·단속 근로자) सम्बन्धी व्याख्यामा, 법제처 ले यस धाराले छुट दिने कुरालाई कामको समय, आराम र बिदा सम्बन्धी नियम तथा योसँग प्रत्यक्ष जोडिएका नियमहरूमा मात्र सीमित गरेको थियो। अनि रातिको काममा नियमित ज्याला (통상임금) को 50% वा सोभन्दा बढी थप गरेर दिनुपर्छ भनी ठहर गरेको थियो।¹⁰ यो सिधै 어업 लाई सम्बोधन गरिएको व्याख्या भने होइन। तैपनि समुद्रको काम राति गर्नुपर्ने अवस्था हुने भएकाले, राति काम गरेको समय कसरी हिसाब गरिन्छ भन्ने कुरा श्रम सम्झौतापत्रमा पक्कै हेर्नुहोस्। साथै 근로기준법 नियमित रूपमा 5 जना वा सोभन्दा बढी कामदार हुने कार्यस्थलमा लागू हुन्छ, र 4 जना वा सोभन्दा कम हुने ठाउँमा केही प्रावधान मात्र लागू हुन्छन्।⁹

नुन खेतको हकमा छुट्टै हेर्नुपर्छ। 제63조 को पाठमा नुन बनाउने काम उल्लेख गरिएको छैन। नुन खेतमा कामको समय सम्बन्धी नियम कसरी लागू हुन्छ भन्ने कुरा श्रम सम्झौतापत्र पाउँदा, र सम्बन्धित रोजगार केन्द्र (고용센터) मा पक्कै बुझ्नुहोस्।

최저임금 (न्यूनतम ज्याला) भने दुवै क्षेत्रमा समान छ। 2026 को 최저임금 प्रति घण्टा 10,320 वोन छ, जसको हिसाब हप्ताको 40 घण्टा अनुसार महिनाको 209 घण्टा गर्दा 2,156,880 वोन हुन्छ। यो नियम क्षेत्र नछुट्याई सबै कार्यस्थलमा एकैनासले लागू हुन्छ।¹¹

डुङ्गामा काम गर्दा चोट लागेमा क्षतिपूर्ति दिने कानुन फरक छ। माछा मार्ने डुङ्गामा काम गर्नका लागि नियुक्त व्यक्तिलाई कानुनले 'माछा मार्ने डुङ्गाको कामदार (어선원)' भन्दछ। 어선원 को दुर्घटना क्षतिपूर्ति सम्बन्धी कुरा 「어선원 및 어선 재해보상보험법」 (माछा मार्ने डुङ्गाका कामदार र डुङ्गाको दुर्घटना क्षतिपूर्ति बीमा ऐन) ले हेर्दछ। यो कानुन लागू हुने माछा मार्ने डुङ्गामा 산업재해보상보험법(산재보험) (औद्योगिक दुर्घटना बीमा) लागू गरिँदैन। यो बीमा सम्बन्धी काम राष्ट्रिय मत्स्य सहकारी महासंघ (수협중앙회) ले सम्हाल्छ।¹² यसको अर्थ डुङ्गामा घाइते भएमा 산재보험 बाट नभई 어선원보험 (माछा मार्ने डुङ्गाका कामदारको बीमा) बाट क्षतिपूर्ति पाइन्छ भन्ने हो। माछा, सिपी र समुद्री वनस्पति पाल्ने ठाउँ वा नुन खेतमा घाइते हुँदा कुन बीमा लागू हुन्छ भन्ने कुरा सम्झौता गर्दा नै यकिन गरिराख्नुहोस्।

금어기 मा काम घट्न सक्छ। 금어기 (माछा मार्न रोक लगाइएको समय) भन्नाले माछाले फुल पार्न र हुर्कन सकून् भनेर माछा मार्न रोक लगाइएको निश्चित अवधि हो।⁸ आफूले काम गर्ने डुङ्गाले समात्ने माछाको 금어기 पर्यो भने, काम र ज्याला घट्न सक्छ। रोजगार तथा श्रम मन्त्रालयको सूचना (고시) ले श्रमिकको गल्ती नभएका कार्यस्थल परिवर्तनका कारणहरूमध्ये एउटा कारणका रूपमा यो अवस्थालाई उल्लेख गरेको छ। त्यो "농한기 및 금어기 등으로 임금 지급이 어렵거나 기타 근로자의 귀책사유로 볼 수 없는 사유로 사용자로부터 권고 등을 받아 퇴사하게 되는 경우" (खेती नहुने समय र माछा मार्न रोक लगाइएको समय आदिका कारण ज्याला दिन गाह्रो भएर वा श्रमिकको गल्ती मान्न नसकिने अन्य कारणले रोजगारदाताबाट राजीनामाको सिफारिस आदि प्राप्त भई काम छोड्नुपर्ने अवस्था) हो।¹³ सजिलो गरी भन्दा, 금어기 का कारण तलब दिन गाह्रो भयो भन्दै साहुजीले काम छोड्न सल्लाह दिएर निस्कनुपरेको अवस्था हो।

E-9 श्रमिकले कार्यस्थल परिवर्तन गर्ने (사업장 변경) पटक सुरुको 3 वर्षमा 3 पटक र थप गरिएको अवधिमा 2 पटक भनेर तोकिएको छ। तर माथिको सूचना 외국인고용법 제25조 (विदेशी श्रमिक रोजगार ऐनको धारा 25) 제1항 제2호 को कारणलाई विस्तृत रूपमा तोकिएको व्यवस्था हो।¹³ अनि 외국인고용법 제25조 ले यस्तो कारणले कार्यस्थल परिवर्तन गरेको अवस्थालाई त्यो तोकिएको संख्याभित्र गणना नगर्ने स्पष्ट व्यवस्था गरेको छ।¹⁴ तर आफ्नो अवस्था वास्तवमै यो कारण अन्तर्गत पर्छ कि पर्दैन भन्ने कुरा निवेदन दिँदा सम्बन्धित 고용센터 (रोजगार केन्द्र) मा बुझ्नुपर्छ।

कार्यस्थल सर्नका लागि पालना गर्नुपर्ने समयसीमा पनि हुन्छ। श्रम सम्झौता सकिएको मितिले 1 महिनाभित्र 사업장 변경 को निवेदन दिनुपर्छ, र निवेदन दिएको मितिले 3 महिनाभित्र नयाँ कार्यस्थलमा काम गर्ने अनुमति (근무처 변경허가) लिइसक्नुपर्छ।¹⁴ अनुमति नलिई अर्को ठाउँमा काम गर्न पाइँदैन।¹⁵

어업 क्षेत्रमा रोजगारी सम्बन्धी काममा सहयोग गर्ने निकाय (고용업무 대행기관) 수협중앙회 (राष्ट्रिय मत्स्य सहकारी महासंघ) हो। रोजगार तथा श्रम मन्त्रालयले 고용허가 (विदेशी श्रमिक राख्ने अनुमति) को आवेदन, दोभाषे सेवाको सहयोग, र समस्या परामर्श जस्ता रोजगारदाता तथा श्रमिकको सहजताका लागि यस्तो सहयोगी निकाय तोकिएको स्पष्ट पारेको छ।¹⁶ विस्तृत प्रक्रियाका लागि सम्बन्धित रोजगार केन्द्र (고용센터) वा रोजगार तथा श्रम मन्त्रालयको परामर्श केन्द्र (1350) मा सम्पर्क गर्नुहोस्।

आवास सम्बन्धी नियम क्षेत्र जेसुकै भए पनि उस्तै हुन्छ। रोजगार तथा श्रम मन्त्रालयले 2021 जनवरी 1 देखि कन्टेनर वा अस्थायी प्यानललाई आवासका रूपमा उपलब्ध गराएमा नयाँ 고용허가 नदिने नीति लिएको छ। स्थानीय तहबाट '임시숙소' (अस्थायी आवास) को प्रयोजनका लागि 축조신고필증 (निर्माण दर्ता प्रमाणपत्र) लिएको अवस्थामा मात्र अपवाद मानिन्छ।¹⁷ अनि रोजगारदाताले प्लास्टिक घर (비닐하우스) वा कानुन विपरीतका अस्थायी संरचनालाई आवासको रूपमा दिएको अवस्था पनि सूचनाले तोकेको श्रमिकको गल्ती नभएको कार्यस्थल परिवर्तनको कारणभित्र पर्दछ।¹³ समुद्र किनारका साना गाउँहरूमा पनि यो नियम एकैनासले लागू हुन्छ।

Part 5 · सुरक्षा सम्बन्धी कुरा

हरेक कार्यस्थलमा गरिने काम यसरी फरक हुन्छ। तर समुद्रमा काम गर्ने हो भने उस्तै गरी होसियार हुनुपर्ने कुराहरू छन्।

कोरियाको समुद्री मामिला तथा मत्स्य मन्त्रालय (해양수산부) को केन्द्रीय समुद्री सुरक्षा न्यायाधिकरण (중앙해양안전심판원) ले सार्वजनिक गरेको 2025 को समुद्री दुर्घटना तथ्याङ्क हेरौँ। 2025 मा भएका समुद्री दुर्घटनाहरू 3,513 वटा थिए, र डुङ्गाको प्रकार अनुसार हेर्दा माछा मार्ने डुङ्गाका दुर्घटना 2,312 वटा (65.8%) भई सबैभन्दा बढी थिए। ज्यान गुमाउने वा बेपत्ता हुने मानिसहरू 137 जना थिए। यी 137 जनालाई दुर्घटनाको प्रकार अनुसार हेर्दा सुरक्षा दुर्घटना ('안전사고') 61.3% भई सबैभन्दा धेरै थियो, र डुङ्गा पल्टिने (전복) दुर्घटना 18.2% थियो। ज्यान गुमाउने र बेपत्ता हुनेहरूको संख्या माछा मार्ने डुङ्गाको मात्र नभई सबै प्रकारका पानीजहाजलाई जोडेको कुल संख्या हो।¹⁸

सुरक्षा दुर्घटना भन्नाले डुङ्गाको संरचना, उपकरण, वा डुङ्गा चलाउने कामसँग सम्बन्धित भएर मानिसको मृत्यु हुने, बेपत्ता हुने, वा चोट लाग्ने दुर्घटनालाई भनिन्छ।¹⁹ यसको अर्थ डुङ्गा पल्टिने दुर्घटनाभन्दा पनि डुङ्गा सकुशल रहँदा-रहँदै डुङ्गामाथि मानिसले ज्यान गुमाउने दुर्घटना धेरै थिए भन्ने हो।

त्यसैले कोरियाले माछा मार्ने डुङ्गाका जोखिमहरूलाई कानुनमै स्पष्ट तोकिदिएको छ। डुङ्गा मालिकले निम्न जोखिमहरू रोक्नका लागि आवश्यक सुरक्षाका उपायहरू अपनाउनुपर्छ।²⁰

• 해상추락 (समुद्रमा खस्ने): माछा मार्ने औजारको डोरीमा बेरिएर वा खुट्टा चिप्लिएर समुद्रमा खस्ने दुर्घटना
• 신체충돌 (शरीर ठोक्किने): माछा मार्ने औजार, डोरी, वा डुङ्गाको संरचनामा शरीर ठोक्किने दुर्घटना
• 신체끼임 (शरीर च्यापिने): जाल माथि तान्ने मेसिन (양망기) मा शरीर च्यापिने दुर्घटना

सोही कानुनले डुङ्गामा सवार व्यक्ति डुङ्गाको बाहिरी भुइँ डेक (갑판) मा हुँदा 구명조끼 (लाइफ ज्याकेट) लगाउनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ। डुङ्गाको कप्तानले डुङ्गामा चढेका मानिसहरूलाई लाइफ ज्याकेट लगाउन लगाउनुपर्छ। हालको यो कानुनी व्यवस्था 2026 जुलाई 1 देखि लागू भएको छ। विदेशी 어선원 ले काम गर्ने डुङ्गामा खतराको जानकारी दिने सुरक्षा तथा स्वास्थ्य संकेत (안전보건표지) सम्बन्धित व्यक्तिको मातृभाषामा बनाउनुपर्छ।²⁰

समुद्रमा सबैभन्दा पहिले कण्ठ गर्नुपर्ने बोली भनेको खतरा जनाउने बोली हो।

• "사람 빠졌어요!" (मानिस पानीमा खस्यो!)
• "줄 조심해!" (डोरीबाट होसियार!)
• "기계 세워!" (मेसिन रोक!)
• "손 빼!" (हात निकाल!)
• "구명조끼 입으세요." (लाइफ ज्याकेट लगाउनुहोस्।)

कोही मानिस समुद्रमा खसेको देख्नुभयो भने, ठूलो स्वरले कराउनुहोस् र त्यो व्यक्तिबाट आँखा नहटाउनुहोस्। हातले त्यो व्यक्ति भएको दिशा निरन्तर औंल्याइरहनुभयो भने अरू मानिसलाई उसको स्थान पत्ता लगाउन सजिलो हुन्छ। डोरी फुकेर बाहिर गइरहेको बेला डोरी बेरिएको घेराभित्र खुट्टा नराख्नुहोस्।

यस्ता विषयहरू परीक्षामा पनि सोधिन्छन्। EPS-TOPIK प्रश्न निर्माण मापदण्डमा परीक्षाका विषयहरू कोरियन भाषा क्षमता, कोरियन संस्कृति बुझाइ, र औद्योगिक सुरक्षा तथा स्वास्थ्य (산업안전 및 보건) गरी तीनवटा तोकिएका छन्।²¹

Part 6 · काम गर्दा बोलिने भाषा

सुरक्षा सम्बन्धी बोलीपछि सबैभन्दा धेरै सुनिने भनेको आँखा अगाडिका औजार र काम सम्बन्धी बोली हो। तल दिइएका आठवटा शब्दहरू समुद्रको कार्यस्थलमा धेरै सुनिने शब्द हुन्।⁸

एउटै काम, दुईवटा नाम

어업 को नाममा जापानी भाषाबाट आएका शब्दहरू अझै बाँकी छन्। समुद्री मामिला तथा मत्स्य मन्त्रालयले 2026 मा दुईवटा 어업 को नामलाई सजिलो भाषामा बदल्ने निर्णय गरेको छ।²² 고용허가제 को कोटा मापदण्ड तालिकामा भने अझै पुराना नामहरू नै लेखिएका छन्।⁴ त्यसैले दुवै नाम थाहा पाइराख्नु राम्रो हुन्छ।

समुद्री मामिला तथा मत्स्य मन्त्रालयको व्याख्या अनुसार '안강' मोन्कफिस (아귀) को जापानी नामबाट र '권현' जापानको हिरोसिमा क्षेत्रको माछा मार्ने गाउँमा पूजा गरिने समुद्री देवताको नामबाट आएको शब्द हो।²² यी शब्दहरू तपाईंले आफैँ बोल्नुपर्ने आवश्यकता छैन। सुन्दाखेरि बुझ्न मात्र सक्नुभयो भने पुग्छ।

Part 7 · शब्दहरू जब वाक्य बनेर आउँछन्

कार्यस्थलमा यी शब्दहरू एक्लै आउँदैनन्। छोटा निर्देशन वाक्यहरूभित्र मिसिएर आउँछन्।

डुङ्गामाथिका निर्देशनहरूमा प्रायः डोरी र जाललाई कुन दिशामा चलाउने हो भन्ने कुरा जोडिएर आउँछ। तान्ने हो कि, फुकाउने हो कि, माथि उठाउने हो भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुन्छ। हावा र इन्जिनको आवाजका कारण बोलीहरू छोटकरीमा टुक्रिएर आउन पनि सक्छन्।

क्रियापदको पछाडि जोडिने '봐', '놔', '둬' ले अर्थ बदल्ने कुरा जुनसुकै कार्यस्थलमा पनि उस्तै हो। "해 봐" को अर्थ अहिले एक पटक प्रयास गरेर हेर भन्ने हुन्छ भने "해 놔" को अर्थ पूरा गरेर तयारी अवस्थामा राख भन्ने हुन्छ।

अगाडि हेरेका शब्दहरू वाक्यमा जोड्दा

नबुझेको बेला के गर्ने?

नबुझीकन त्यसै नबस्नुहोस्। यी तीनवटा वाक्य कण्ठ गर्नुहोस्:

• "다시 한번 말해 주세요." (कृपया फेरि एक पटक भनिदिनुहोस्।)
• "천천히 말해 주세요." (कृपया बिस्तारै भनिदिनुहोस्।)
• "당길까요? 풀까요?" (तानौँ कि फुकाऔँ?)

अन्तिम वाक्य डुङ्गामाथि विशेष रूपमा उपयोगी हुन्छ। डोरीलाई उल्टो दिशामा चलाइयो भने जाल अल्झिन सक्छ, वा छेउको मानिस डोरीमा बेरिन सक्छ। के गर्ने भन्ने कुरा त बुझ्नुभयो तर कुन दिशामा गर्ने भन्ने कुरा सुन्न छुटाउनुभयो भने, पक्कै फेरि सोध्नुहोस्।

निष्कर्ष

कुन डुङ्गामा, कुन पाल्ने ठाउँमा काम गर्नुपर्ने हो भन्ने कुरा अहिले नै रोज्न सकिँदैन। तर पहिलो हप्तामा के-कस्ता कुरा सुनिन्छन् भन्ने तयारी भने अहिले नै गर्न सकिन्छ। ती तीनवटा कुरा हुन्।

पहिलो, खतरा जनाउने बोलीहरू पहिले कण्ठ गर्नुहोस्। "사람 빠졌어요!" (मानिस पानीमा खस्यो!), "기계 세워!" (मेसिन रोक!), "손 빼!" (हात निकाल!)। 2025 मा समुद्री दुर्घटनामा ज्यान गुमाउने वा बेपत्ता हुने 137 जनामध्ये 61.3% सुरक्षा दुर्घटनाका कारण थिए। यी वाक्यहरू औजारका नामभन्दा पहिले आउँछन्।

दोस्रो, समुद्रको कार्यस्थलका शब्दहरू सिक्नुहोस्। 어구 (माछा मार्ने सामग्री), 양망기 (जाल तान्ने मेसिन), 갑판 (डेक), 구명조끼 (लाइफ ज्याकेट), 물때 (ज्वारभाटाको समय), 가두리 양식 (जालको घेरामा माछा पाल्ने तरिका), 염전 (नुन खेत), 금어기 (माछा मार्न रोक लगाइएको समय)। यसमा 기능시험 का तीनवटा कार्यभारका नामहरू समेत थाहा पाउनुभयो भने पहिलो हप्ता निकै सजिलो हुनेछ।

तेस्रो, निर्देशनलाई दिशासँगै मिलाएर कण्ठ गर्नुहोस्। "줄 당겨" (डोरी तान्नुहोस्), "줄 풀어" (डोरी फुकाउनुहोस्), "그물 올려" (जाल माथि उठाउनुहोस्)। डुङ्गामाथि के गर्ने भन्ने जत्तिकै कुन दिशामा गर्ने भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुन्छ। नबुझेको बेला फेरि सोध्ने तीनवटा वाक्यहरू पनि सँगै कण्ठ गरिराख्नुहोस्।

कहाँबाट सुरु गर्ने भन्ने अलमल भयो भने, Part 2 मा उत्तर दिएका प्रश्नहरू फेरि हेर्नुहोस्। पानीको डर लाग्छ भने '구명조끼' (लाइफ ज्याकेट), '사람 빠졌어요' (मानिस पानीमा खस्यो), '갑판' (डेक) बाट सुरु गर्नुहोस्। कामको समयको चिन्ता लाग्छ भने Part 4 को 제63조 र 금어기 सम्बन्धी कुरालाई पहिले सम्झिराख्नुहोस्।

원서 (आवेदन फारम) मा '어업 (माछापालन)' शब्द मात्र लेखिए पनि तपाईंले वास्तवमा भेट्ने भनेको डोरी, जाल, र नुन हो। ती ठोस शब्दहरूमा पहिले नै सोच्नुभयो भने कोरिया आएको पहिलो हप्तामै बुझ्न सकिने भाषाहरू निकै धेरै हुनेछन्।

SEDA बाट अभ्यास गर्नुहोस्

सुरक्षा सम्बन्धी शब्द र काम गर्दा बोलिने शब्दहरू एक पटक मात्र हेरेर सजिलै बिर्सिन सकिन्छ। पछि डुङ्गामाथि फेरि सुन्दा सम्झना नआउन सक्छ।

SEDA मा सुरक्षा र स्वास्थ्य सम्बन्धी 읽기 (पठन खण्ड) का प्रश्नहरू हल गरेर हेर्नुहोस्। बिग्रिएका प्रश्नहरू गलत उत्तर नोट (Review Notes) मा सेभ गरेर राख्न सकिन्छ। D+3, D+7, र D+30 मा फेरि हल गर्नका लागि नोटिफिकेसन आउँछ। यसरी एउटै अभिव्यक्तिलाई फरक-फरक दिनमा तीन पटक दोहोर्याएर सिक्न पाइन्छ।

SEDA एप निःशुल्क डाउनलोड गर्नुहोस् (iOS · Android)

सन्दर्भ सामग्री